Біздің кодекс

ШЖҚ «АЛМАТЫ АЙМАҚТЫҚ БАЛАЛАР КЛИНИКАЛЫҚ АУРУХАНАСЫ» МКК

   МЕДИЦИНА ҚЫЗМЕТКЕРІНІҢ

 ЭТИКАЛЫҚ КОДЕКСІ

ШЖҚ "Алматы аймақтық балалар клиникалық ауруханасы" МКК медицина қызметкерінің кәсіби әдеп кодексі (бұдан әрі - Кодекс) кәсіби медициналық қызметті жүзеге асыру кезінде медицина қызметкерінің әдеп нормалары мен мінез-құлық қағидаттарының жиынтығын айқындайтын құжат болып табылады. Осы Кодекс медицина қызметкерлерінің, қоғам мен пациенттің арасындағы қатынастарды айқындайды және жеке адамның және жалпы қоғамның құқықтарын, қадір-қасиетін, денсаулығын қамтамасыз етуге бағытталған, сондай-ақ медицина қызметкерінің өз қызметі үшін қоғам алдындағы жоғары моральдық жауапкершілігін айқындайды. Осы Кодексте медицина қызметкері деп жоғары және (немесе) арнаулы орта медициналық білімі бар мамандар түсініледі. Адам өмірі мен денсаулығы-басты, іргелі құндылықтар. Медицина қызметкерінің қызметі оларды тұжырымдамадан бастап сақтауға бағытталған және одан адамға адамгершілікпен қарауды, оның жеке басын құрметтеуді, жанашырлық пен серіктестікті, қайырымдылықты, қайырымдылық пен қайырымдылықты, шыдамдылықты, өзара сенімділікті, әдептілік пен әділеттілікті талап етеді. Бұл Кодекс кәсіби қызмет саласы перинаталдық және босанғаннан кейінгі өмірді, адам денсаулығын, оның тууы мен өлімін қамтитын медицина қызметкерлерінің кәсіби қызметінде қолдануға арналған.

І ТАРАУ. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

ШЖҚ "Алматы аймақтық балалар клиникалық ауруханасы" МКК медицина қызметкерінің әдеп кодексі медицина қызметкерінің өз қызметі үшін азаматтар мен жалпы қоғам алдындағы моральдық жауапкершілігін айқындайды. Өз қызметінде медицина және фармацевтика қызметкерлері: 1) осы кодексті және Ар-намыс Кодексін басшылыққа алуға; 2) Қазақстан Республикасы азаматтарының денсаулығын нығайтуға жәрдемдесуге; 3) пациенттің мүддесі үшін ғана шешім қабылдауға тиіс; 4) Қазақстан Республикасының медицина және фармацевтика қызметкерінің жоғары атағының беделін түсіруге қабілетті іс-әрекеттер жасауға жол бермеуге; 5) өзінің қызметтік міндеттерін адал және сапалы атқаруға; 6) өзінің кәсіби білімін үздіксіз жетілдіруге; 7)жеке басының пайдасы, жарнамалау және профилактика мен емдеу әдістері мен құралдарын пайдалану пайымдауларын басшылыққа ала отырып, жол бермеуге; 8) өзінің кәсіби білімін 9) денсаулық сақтау ұйымдарының мүлкіне ұқыпты қарау және тиімді пайдалану; 10) Сыбайлас жемқорлық көріністеріне қарсы тұру; 11) қызметтік ақпаратты пайдакүнемдік және өзге де жеке мақсаттарда пайдалануға жол бермеуге; 12) ұжымда орнықты және оң моральдық-психологиялық жағдай жасауға жеке мысалмен ықпал етуге; 13) басқа медицина және фармацевтика қызметкерлері тарапынан Ар-намыс Кодексінің нормаларын бұзу фактілеріне жол бермеуге және жолын кесуге; 14) өзінің қызметтік міндеттерін орындау кезеңінде белгіленген киім нысанын сақтауға міндетті.

Пациенттермен қарым-қатынаста медицина және фармацевтика қызметкерлері міндетті: 1) жасына, жынысына, ұлтына, дініне, азаматтығына, тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына немесе кез келген өзге де мән-жайларға қарамастан адамның құқықтарын, ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуге; 2) оған мұқтаж әрбір адамға медициналық көмек көрсетуге; 3) жасына, жынысына, ұлтына, дініне, азаматтығына, тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына 4) азаматтардың мемлекеттің денсаулық сақтау жүйесіне деген сенімін нығайтуға ықпал етуге міндетті; 5) пациенттерге қатысты қаржылық және өзге де бопсалау фактілеріне жол бермеуге, өз әріптестері тарапынан мұндай іс-әрекеттердің жолын кесу жөнінде күш-жігер жұмсауға; 6) өз іс-әрекеттерімен қоғам тарапынан негізделген сынға себеп бермеуге, оған төзімділікпен қарауға, кемшіліктерді жою және өзінің кәсіби қызметін жақсарту үшін сындарлы сынды пайдалануға; 7) өз іс-әрекеттерінің қағидаларын түсіндіруге; өз денсаулығын сақтау үшін ортақ жауапкершілік. Әріптестермен қарым-қатынаста медицина және фармацевтика қызметкерлері міндетті: 1) жалпы қабылданған моральдық-этикалық нормаларды сақтауға, сыпайы және дұрыс болуға; 2) риясыз көмектен бас тартпауға және егер пациенттің мүдделері талап етілсе, әріптестерінен өзі кеңес сұрауға; 3) басқа медицина және фармацевтика қызметкерінің кәсіби біліктілігіне жария түрде күмән келтірмеуге; 4) қазақстандық медицинаның дәстүрлері мен жетістіктерін арттыру.

ШЖҚ "Алматы аймақтық балалар клиникалық ауруханасы" МКК медицина қызметкері міндетті:

- қолда бар ресурстар шегінде өзінің біліктілігіне, лауазымдық нұсқаулықтарына және қызметтік міндеттеріне сәйкес сапалы және қауіпсіз медициналық көмекті қамтамасыз ету үшін жауаптылықта, оның ішінде моральдық жағынан да болуы тиіс. - жынысына, жасына, нәсіліне және ұлтына, тұрғылықты жеріне, әлеуметтік мәртебесіне, діни және саяси сенімдеріне, сондай-ақ өзге де медициналық емес факторларға қарамастан кез келген адамға медициналық көмек көрсету. - өзінің кәсіби білімі мен дағдыларын, дағдылары мен эрудициясын үнемі жетілдіріп отыру. - медициналық қоғамдастық қатарларының тазалығын сақтау, әріптестерінің де, өздерінің де қателіктерін бейтарап талдау. - абыройсыз және қабілетсіз әріптестердің, сондай-ақ пациенттердің денсаулығына зиян келтіретін әртүрлі кәсіпқой емес адамдардың тәжірибесіне кедергі жасау. - өз іс-әрекеттерімен клиниканың беделін нығайту, оның мүдделерін қорғау, клиника қызметкерлерінің беделін түсіруге жол бермеу. - пациенттердің құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін сақтау мен қорғауды қамтамасыз ету. - клиника қызметкерлерінің бірлігін және ұлтаралық келісімді нығайтуға ықпал ету. - еңбек тәртібін мүлтіксіз сақтау, өзінің қызметтік міндеттерін адал, бейтарап және сапалы орындау, ол үшін жұмыс уақытын тиімді пайдалану. -өз ісіне және жеке мінез-құлқына деген көзқарасымен, ұжымда тұрақты және жағымды моральдық-психологиялық жағдай жасауға ықпал ету. - медицина қызметкерінің қоғамдағы рөлін ескере отырып, ол қоғамдық іс - шараларға, әсіресе салауатты өмір салты насихатталатын іс-шараларға қолдау көрсетіп, қатысуы керек-жіберілген қателіктерді мұқият талдап, басқа дәрігерлердің клиникалық тәжірибесінде осындай жағдайлардың алдын алу мақсатында әріптестерімен және басшылықпен талқылауы керек. - лауазымдық міндеттерін орындау кезінде медицина қызметкері байсалдылықты сақтауға және оларға тұрақты тәуелділікті тудыратын қандай да бір құралдардың ықпалында болмауға тиіс. - қызметтік ақпаратты пайдакүнемдік мақсатта пайдалануға жол бермеу. - медицина қызметкері пациентті негізсіз тәуекелге ұшыратпауы керек, тіпті оның білімін адамгершілікке жатпайтын мақсаттарда пайдалануы керек; емдеудің кез келген әдісін таңдағанда, дәрігер ең алдымен "non nocere!"- баланы емдеу кезінде дәрігер оның ата-анасына немесе қамқоршыларына толық ақпарат беруге, емдеудің қандай да бір әдісін немесе дәрілік затты қолдануға олардың келісімін алуға міндетті. - өтініштерді қарау кезінде бюрократия мен әуре-сарсаң көріністеріне жол бермеуге, олар бойынша белгіленген мерзімдерде қажетті шаралар қабылдауға міндетті. - өз іс-әрекеттерімен және шешімдерімен қоғам тарапынан негізделген сынға себеп бермеуге, сын үшін қудалауға жол бермеуге, оған төзімділікпен қарауға, кемшіліктерді жою және кәсіби қызметін жақсарту үшін сындарлы сынды пайдалануға

II ТАРАУ. МЕДИЦИНА ҚЫЗМЕТКЕРІНІҢ ЖОЛ БЕРІЛМЕЙТІН ӘРЕКЕТТЕРІ

1. Денсаулық сақтау қызметкерінің білімі мен жағдайын теріс пайдалану оның кәсіби қызметіне сәйкес келмейді. Медицина қызметкерінің құқығы жоқ:

- өз білімі мен мүмкіндіктерін адамгершілікке жатпайтын мақсаттарда пайдалануға; - медициналық шараларды жеткілікті негізсіз қолдану немесе олардан бас тартуға; - пациентке медициналық ықпал ету әдістерін оны жазалау мақсатында, сондай-ақ үшінші тұлғалардың мүддесі үшін пайдалануға; - пациентке өзінің философиялық, діни және саяси көзқарастарын таңуға; - пациентке физикалық, адамгершілік немесе материалдық әсер ету залал қасақана да, немқұрайлылықпен де емес және осындай зиян келтіретін үшінші тұлғалардың әрекеттеріне немқұрайлы қарауға.

Медицина қызметкерінің жеке көзқарасы және басқа да кәсіби емес себептер диагностика мен емдеуге әсер етпеуі керек.

3. Пациенттің ұсынылатын ақылы медициналық қызметтерден бас тартуы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мемлекеттік кепілдіктер шеңберінде оған тегін берілетін медициналық көмектің сапасы мен қолжетімділігінің нашарлауына, түрлері мен көлемдерінің азаюына себеп бола алмайды.

4. Пациенттер мен пациенттердің сыйлықтары өте жағымсыз, өйткені олар сыйлықтар бермейтін немесе қабылдамайтын пациенттерге аз қамқорлық көрсететіндей әсер қалдыруы мүмкін. Сыйлықтар қызмет көрсету үшін берілмеуі немесе алынбауы керек. Қолма-қол ақша немесе бағалы сыйлықтар түрінде сыйлықтар алуға тыйым салынады.

5. Медицина қызметкері дәрілік препараттарды дайындаушы фирмалардан және таратушылардан өздері ұсынатын дәрі-дәрмектерді тағайындағаны үшін көтермелеулер қабылдамауға, медициналық ұйымның аумағында компанияның логотипі немесе дәрілік препараттың, медициналық бұйымның сауда атауы бар заттарды пайдалануға тиіс.

6. Медицина қызметкерінің өз жағдайын, пациенттің эмоционалдық жағдайын пайдалана отырып, онымен мүліктік мәмілелер жасауға, оның еңбегін жеке мақсатта пайдалануға, сондай-ақ бопсалау мен парақорлықпен айналысуға құқығы жоқ.

7. Медицина қызметкері емделушіге емдеу курсын тағайындау кезінде пайдаланылатын дәрілік препараттар, медициналық бұйымдар туралы анық емес, толық емес немесе бұрмаланған ақпаратты беруге, оның ішінде пациенттен бағасы неғұрлым төмен дәрілік препараттардың, медициналық бұйымдардың болуы туралы ақпаратты жасыруға құқылы емес. Кәсіби Тәуелсіздік.

— медициналық қызметкердің құқығы мен міндеті-өзінің кәсіби тәуелсіздігін сақтау. - жаңа туған нәрестелер мен қарттарға, әскери қызметшілер мен бейбіт тұрғындарға, жоғары дәрежелі басшыларға және қамауда отырған адамдарға медициналық көмек көрсете отырып, медицина қызметкері кәсіби шешім үшін барлық жауапкершілікті өзіне алады, сондықтан әкімшілік, пациенттер немесе өзге де адамдар тарапынан кез келген қысым жасау әрекетін қабылдамауға міндетті. - медицина қызметкері, егер ол Қазақстан Республикасының заңнамасына, әдеп қағидаттарына, кәсіби борышына қайшы келетін әрекеттерді талап етсе, кез келген жеке немесе заңды тұлғамен ынтымақтастықтан бас тартуға тиіс. — сараптамаларға, консилиумдарға, комиссияларға, консультацияларға және т.б. қатыса отырып, медицина қызметкері өз ұстанымы туралы анық және ашық мәлімдеуге, өз көзқарасын қорғауға, ал оған қысым жасалған жағдайда-заңдық және қоғамдық қорғауға жүгінуге міндетті.

III ТАРАУ. МЕДИЦИНА ҚЫЗМЕТКЕРІ МЕН ПАЦИЕНТТІҢ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСЫ

1.Науқастың ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеу.

Медицина қызметкері науқастың ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуі керек, оған және оның жақындарына мұқият және шыдамдылық танытуы тиіс. Науқасқа дөрекі және адамгершілікке жатпайтын көзқарас, оның адамдық қадір-қасиетін қорлау, сондай-ақ пациенттердің кез келгеніне артықшылық көрсету немесе медицина қызметкерінің артықшылығын немесе ұнатпауын білдіруі қолайсыз. Науқастың туыстары мен жақындарының алаңдаушылығын түсініп қабылдаңыз, бірақ сонымен бірге ол пациенттің және оның отбасы мүшелерінің жеке істеріне жеткілікті кәсіби себептерсіз араласпауы керек.

2.Медициналық және әлеуметтік көмек көрсету шарттары.

Медицина қызметкері пациенттің еркіндігі мен қадір-қасиетінің мүмкін болатын ең аз қысымы жағдайында медициналық көмек көрсетуі тиіс.

3.Мүдделер қақтығысы.

Егер пациент-қоғам, пациент-отбасы және т.б. мүдделер қақтығысы туындаса, медицина қызметкері пациенттің мүдделеріне артықшылық беруі керек, егер оларды жүзеге асыру пациенттің өзіне немесе айналасындағыларға тікелей зиян келтірмесе.

4.Медициналық құпия

Пациент медицина қызметкерінің барлық медициналық және өзіне сеніп тапсырылған жеке ақпаратын құпия ұстайтынына сенуге құқылы. Медицина қызметкері пациенттің немесе оның заңды өкілінің рұқсатынсыз медициналық көмекке жүгіну фактісін қоса алғанда, тексеру және емдеу барысында алынған мәліметтерді жария етуге құқылы емес. Құпия науқасты емдеу және емдеу процесінде алынған барлық мәліметтерге қолданылады (диагноз, емдеу әдістері, болжам және т.б.). Медицина қызметкері медициналық құпияны ашуға кедергі келтіретін шараларды қабылдауы керек. Науқастың қайтыс болуы медициналық құпияны сақтау міндетінен босатпайды. Медициналық құпияны жария етуге Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда жол беріледі. Науқас өзінің денсаулық жағдайы туралы толық ақпарат алуға құқылы, бірақ ол одан бас тартуы немесе денсаулық жағдайы туралы хабарлауға болатын адамды анықтауы мүмкін. Ақпарат пациентке ауыр зиян келтіруі мүмкін деп санауға айтарлықтай негіз болған жағдайда жасырын болуы мүмкін. Алайда, егер пациент талап етсе, дәрігер оған толық ақпарат беруге міндетті. Егер науқас үшін болжам қолайсыз болса, оған өмірді жалғастыруға үміт қалдырып, мұқият және мұқият хабарлау қажет. Егер пациент өз келісімін саналы түрде білдіре алмаса, оны заңды өкіл немесе науқасты үнемі қамқорлыққа алатын адам білдіруі керек.

IV ТАРАУ. МЕДИЦИНА ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІНІҢ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСЫ

1. Әріптестер арасындағы қарым-қатынас.

Медицина қызметкерлері арасындағы қарым-қатынас өзара сыйластыққа, сенімге негізделуі және пациенттің мүдделерін сақтаумен ерекшеленуі тиіс. Әріптестермен қарым-қатынаста медицина қызметкері адал, әділ, мейірімді, әдепті, олардың білімі мен тәжірибесіне құрметпен қарауы керек, сондай-ақ оларға өз тәжірибесі мен білімін риясыз беруге дайын болуы керек. Басқа медицина қызметкерлерін басқарудың моральдық құқығы жоғары кәсіби құзыреттілік пен жоғары адамгершілікті талап етеді. Әріптеске қатысты сын дәлелді және қорлаушы болмауы керек. Кәсіби іс-әрекеттер сынға ұшырайды, бірақ әріптестердің жеке басы емес. Әріптестердің беделін түсіру арқылы өз беделіңізді нығайтуға тырысуға жол берілмейді. Медицина қызметкерінің пациенттер мен олардың туыстарының қатысуымен әріптестері мен олардың жұмысы туралы жағымсыз сөздер айтуға құқығы жоқ. Өмір бойы медицина қызметкері оған емдеу өнерін үйреткендерге құрмет пен ризашылық сезімін сақтауға міндетті. Медицина қызметкері өз әріптестеріне өздеріне қалай қараса, солай әрекет етуі керек. Медицина қызметкерінің басқа дәрігердің кәсіби біліктілігіне жария түрде күмән келтіруге немесе оның беделін қандай да бір жолмен түсіруге құқығы жоқ. Ауыр клиникалық жағдайларда дәрігерлер әріптестеріне дұрыс түрде кеңестер мен көмек көрсетуі керек. Емдеу процесіне тек емдеуші дәрігер ғана жауап береді, ол тек пациенттің мүдделерін басшылыққа ала отырып, ұсыныстарды ескеруі немесе одан бас тартуы мүмкін. Дәрігер пациенттердің басқа әріптестерінен оған өтуі үшін жағдай жасамауы керек.

2.Мейіргер дәрігер тағайындаған медициналық манипуляцияларды дәл және білікті түрде жүргізуге міндетті. Мейіргердің жоғары кәсібилігі-мейіргер мен дәрігердің жолдастық, алқалық қарым-қатынасының маңызды моральдық факторы. Дәрігер мен мейіргердің кәсіби міндеттерін атқару кезінде олардың қарым-қатынасының таныстығын, қызметтік емес сипатын медициналық этика айыптайды. Егер мейіргер дәрігердің емдік ұсыныстарының орындылығына күмәнданса, ол алдымен бұл жағдайды дәрігердің өзімен әдептілікпен талқылауы керек, содан кейін де күмәнданса - жоғары басшылықпен ақылдасу қарастырылады.

5 ТАРАУ. ЭТИКАЛЫҚ КОДЕКСТІҢ ҚОЛДАНЫЛУ ШЕГІ, ОНЫ БҰЗҒАНЫ ҮШІН ЖАУАПКЕРШІЛІК. ОНЫ ҚАЙТА ҚАРАУ ТӘРТІБІ.

  1. Әдеп кодексінің қолданылуы. Осы Кодекстің ШЖҚ "Алматы аймақтық балалар клиникалық ауруханасы МКК барлық медицина қызметкерлері үшін міндетті күші бар.
  2. Ұйым қызметкерінің жауапкершілігі.

Кәсіби этиканы бұзғаны үшін жауапкершілік дәрежесін әдеп комиссиясы, медициналық көмектің сапасын бақылау қызметінің комиссиясы және тәртіптік комиссия айқындайды. Егер әдеп нормаларын бұзу Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасының ережелерін бір мезгілде қозғаса, медицина қызметкері заң бойынша жауапты болады.

3. Этикалық кодексті қайта қарау және түсіндіру.

Осы Кодекстің жекелеген ережелерін қайта қарауды және түсіндіруді кәсіподақ қызметкерлерінің ұсыныстарын ескере отырып, медициналық көмектің сапасын басқару қызметі жүзеге асырады.

Дереккөздер:

Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі

"Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі

"Қазақстан азаматтарының әл-ауқатын арттыру туралы - мемлекеттік саясаттың басты мақсаты" Қазақстан Республикасы Президентінің 06.02.2008 жылғы қаулысы.

"Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Ар-намыс кодексі" (Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидалары).

5. Халықаралық медициналық этика кодексі, Хельсинки.